Artikelen van Piethelm Vaantjes

In het verleden vond je op deze site al een aantal koppensnellers, zoals deze.
Erg veel bezoekers vonden deze snelste (serieuze) stemwijzer ter wereld een prachtige vinding, en dat is ie natuurlijk ook.

In november worden in Amerika Presidentsverkiezingen gehouden. We hebben speciaal ten behoeve hiervan weer een koppensneller gemaakt.

Er zijn daar in de praktijk slechts twee échte kanshebbende partijen: Democrats en Republicans. Maar omdat we niet in een zwart-witte wereld leven en we de kijkers graag bevrijden van een armoedige wereld die slechts bestaat uit goed en kwaad, hebben we de vijf grootste partijen een kansje gegeven om als jouw winnaar in de stembus te vallen. Van (min of meer) links naar rechts: Greens, Democrats, Libertarians, Republicans en Constitutionalists.

Neem zelf een kijkje, vertrouw op je intuïtie en krijg nog steeds binnen een half minuutje het enige juiste stemadvies: www.electoral-headhunter.com. Op de site vind je ook meer informatie over de partijen en standpunten.

Zeg eens op, in hoeveel databases heb je een account en komen je gegevens voor? Reken trouwens maar op tientallen of honderden.

Dat is ook een reden waarom identiteitsfraude steeds meer voorkomt, er zijn gewoon meer gegevens te vinden. Maar ook de overheid zelf maakt grif gebruik van al die gegevens, door o.a. databanken aan elkaar te koppelen.

Afgezien hiervan gebruiken bedrijven zelf natuurlijk dolgraag je data, meestal voor commerciële doeleinden. Op zich prima, zeker als je dit zelf weet als gebruiker en ermee hebt ingestemd. Lees bijvoorbeeld eens artikel 2B van de voorwaarden van Linkedin: daarin staat op bijna humoristische wijze dat ze echt álles mogen doen met je gegevens. Trouwens ook nadat je je account hebt opgezegd.

Al met al vinden we dat je je account moet kunnen opzeggen bij internetsites, liefst natuurlijk mét verwijdering van je gegevens. Vaak maken sites het al erg lastig je account op te zeggen, vanwege die commerciële belangen (klantenbinding). Soms is het zelfs onmogelijk om je gegevens te verwijderen. Als zo'n site daar geen goede reden voor geeft, dan kun je ervan uitgaan dat ze liefst tot in de eeuwigheid van je gegevens gebruik willen maken om geld te verdienen.

Het is dus vaak lastig te zien of/hoe je account op te zeggen is. Daarom heeft Babalin de site AccountKiller gelanceerd. Dit is een overzicht met tientallen sites waar je een account kunt hebben. Per site staat de snelste manier aangegeven hoe van je account af te komen. Als dit erg lastig of onmogelijk is, komt zo'n site op de zwarte lijst. Je kunt zelf ook sites opgeven voor in de lijst.

Ook handig dus om vooraf te kijken: als je ergens een account wilt aanmaken - kun je die wel opzeggen? Check het op www.accountkiller.com.

Gratis tip: over accounts gesproken, je kunt binnenkort nog makkelijker overstappen van de ene naar de andere bank. Het wordt namelijk gauw mogelijk om je rekeningnummer te behouden, dus geen gedonder meer met (automatische) boekingen van en naar verouderde nummers. Kijk hier voor advies over de meest sociale & duurzame banken.



---- English version ----



Delete it

Tell us, in how many databases do you have an account and can data be found about you? The answer: hundreds.
This is also a reason for identity fraud: there are simply more and more data to be found.

But also the government loves to use all those databases, and link them to generate interesting information.

Apart from this, companies themselves are eager to use your data, mostly for commercial purposes. Fine, of course, if you - the user - are aware of this and agreed to 'the rules'. For example, read article 2B of Linkedin's user agreement: it says, nearly in a funny way, that the site can do nearly anything with your data, even after having deleted your account.

All in all we think you should be able to delete your account on internet sites, preferably with complete removal of your data. Often, sites create difficulty to delete your account, because of those commercial purposes (customer retention). Sometimes it is even impossible to delete your account. If such as site does not state a clear reason for doing so, you can bet their reason is 'making money' as long as possible with your data.

It is often hard to find out how to delete your account. Because of that, the site AccountKiller was launched. This is an overview of many sites where you can have an account. For every site you can read the fastest way to get rid of your account. If this is very hard or impossible, a site ends up on the black list. You can also submit sites yourself, if they're not yet on the list.

So, it is also smart to check the site in advance, before creating an account somewhere, if such an account can be deleted at all.

Check it now on www.accountkiller.com.

Na enig knutselen hebben Bruinlier en Vaantjes 't hem weer geflikt. De snelste kieswijzer ter wereld is online: nu voor de Tweede Kamerverkiezingen. Doe 'm direct.

Het zou al te makkelijk zijn geweest om de lijsttrekkerskoppen te gebruiken, want die kent iedereen al. Zo kom je wel erg makkelijk in de "juiste hoek" uit. De theorie zegt dat het niet uitmaakt of we de persoon kennen of niet. Het gaat er dus om de meest aansprekende kop te kiezen (dus niet de meest aantrekkelijke dame, heren). Je keuzereeks bepaalt uiteindelijk het stemadvies.

Enfin, probeer 'm zelf en laat eventueel weten wat je bevindingen zijn, via Twitter of onder dit artikel. Zelfs als het advies totaal niet klopt, hebben we toch één ander advies: ga stemmen! Anders stem je "het gemiddelde", en wie wil er nu bij de middelmaat horen?

Overigens, wil je zelf weleens weten hoe je wordt ingeschat op basis van uiterlijk? En hoe goed schat je eigenlijk anderen in? Zie dan www.klikthet.nl.

De Nationale Mental Coach Wim de Bie raadt vandaag in dagblad Trouw aan om op degene met "een betrouwbaar hoofd" te stemmen, indien men zich nog niet heeft verdiept in de gemeentelijke politiek.

Kennis van de politiek of niet, het lijkt er weinig toe te doen: het gaat om het betrouwbare hoofd. Uit vele wetenschappelijke onderzoeken blijkt o.a.:

• Als men kinderen (5-13 jaar) vraagt om uit twee presidentskandidaten uit een ander land de winnaar te voorspellen, dan heeft de meerderheid het bij het juiste eind. Vrees niet, volwassenen kunnen dit net zo goed. Mogelijke vraag: waarom dan de kiesdrempel bij 18 jaar leggen?


• Vergelijkbaar: als men aan proefpersonen vraagt de winnaar te voorspellen, dan heeft de meerderheid het goed, maar als de opdracht aanvullend luidt "om er ook even goed over na te denken", dan neemt de voorspellingskracht af! Mogelijke vraag: interessant wordt dan wel, hoe verkiezingen (en deze experimenten) zouden uitvallen, als iedereen er "ook nog even goed over na zou denken". Maar dat gebeurt dus niet.


• Resultaten blijken grotendeels onafhankelijk te zijn van eigenschappen als geslacht, leeftijd, bekendheid, knapheid (!) en aantal dienstjaren.


• Bovendien blijkt uit vergelijkbare onderzoeken dat er een goede inschatting op basis van uiterlijk bestaat voor seksuele geaardheid en religieuze overtuiging.

We kiezen voor competente koppen en hebben, puur afgaand op het gezicht, kennelijk een duidelijk idee over eigenschappen als dominantie, betrouwbaarheid en competentie. Enkele voorbeelden zijn hier te zien. Het is echter wel de vraag of iemand die er competent uitziet, ook echt competent ís, aldus het eerste artikel. De theorie dat eerder op vaardige hoofden wordt gestemd, lijkt voor CDA-stemmers minder op te gaan. Wellicht stemmen zij meer op basis van historie (het zogenaamde gewoonteargument).

Voor Groningen maakte Babalin al de kieswijzer op basis van uiterlijk. Van veel mensen hoorden we (net als bij de kieswijzer voor de Europese Verkiezingen) dat in elk geval de richting ongeveer klopte. Dit ligt in de lijn van de genoemde onderzoeken, al is een lineair verband (democratisch-republikeins) uiteraard veel eenvoudiger dan een voorspelling met elf partijen in een tweedimensionaal assenstelsel.

Binnenkort vind je op Babalin weer een Koppensneller, uiteraard voor de nationale verkiezingen in juni. [inmiddels aanwezig]

Wil je inmiddels weleens weten hoe je zelf wordt ingeschat? Heb je een nietsontziende rechtse ballenkop of verwacht men geitenwollen sokken onder je zachtmoedige aangezicht? Vind het zelf uit op klikthet.nl.

Journalist, kenner en inwoner van Friesland Abdella van Krieken heeft de afgelopen maanden onderzoek verricht naar geruchten die erop wijzen dat de provincie Friesland zich zou willen afscheiden van Nederland. Zijn bevindingen liegen er niet om: "Het is een kwestie van tijd".

Van Krieken staat bekend om zijn grote kennis van de Friese taal en cultuur. Hij beheerst als import-Fries zelfs vier dialecten en komt regelmatig over de vloer bij regionale bekendheden. Op die manier komen hem af en toe zaken ter ore die de dagelijkse pers ontgaan, al zullen we ons vanwege de eigen veiligheid zeer beperken hierin: enkele keren is met geweld gedreigd.


Foeke Sjoerds: lokale Friese held van weleer

Over geweld gesproken, enige tijd geleden al viel het slechts de lokale krantjes op dat in Harich een man uit Hindeloopen zwaargewond raakte door de ontploffing van een zelfgemaakte bom. De Leeuwarder Courant houdt zich nog zeer op de vlakte: "In sommige kringen is het momenteel een rage om zelf bommen te maken." De man was op weg naar Marum, een Gronings dorp net over de grens met Friesland. Openstaande vraag: wat waren zijn plannen? Vast niet een uitbreiding van de provincie door middel van geweld. Nee, dat doet Friesland sinds jaren geweldloos. Zo verloor vooral de provincie Groningen een flink aantal hectares aan de westerbuur. Van Krieken: "Waarom juist Groningen? Groningen behoorde zo ongeveer in de Romeinse tijd toe aan Friesland, net als een groot oppervlak van Noord-Holland (nog steeds West-Friesland genoemd), evenals Oost-Friesland, het noordwestelijke deel van Duitsland. Sterker, Friesland was in de vroege Middeleeuwen nog véél groter. Zou het kunnen dat men terug wil naar die tijd? Of vriendelijker gezegd, die omvang of allure?"

En waarom zou eigenlijk Berendina Greving vermoord zijn? Een vrouw in de kracht van haar leven, die veel energie stak in beter taalonderwijs in de provincie. Dat wil zeggen, ze was van mening dat iedereen in Nederland correct Nederlands zou moeten spreken.


Aan de Ridwei in De Blesse vond Greving de dood

Er was nog een bericht over een gevonden dode. Het was zo opvallend kort dat het bijna verdacht werd - ook omdat Van Krieken er zonder veel moeite achter kwam dat het hier alweer om moord ging. Het bleek bovendien te gaan om een politieke tegenstander van Johannes Kramer, leider van de Fryske Nasjonale Partij.

Uit diens mond werd letterlijk deze uitspraak opgetekend: "Hotel Post Plaza yn Ljouwert is fan in oar kaliber. Dêr wol men it Frysk tusken it personiel ferbiede. Dat raast oan de protters. Jo eigen taal prate kinne is in minskerjocht. Dat docht jin tinken oan de tiiden fan Franco, dy't it Baskysk en it Katalaansk net hearre woe, en Saddam Hoessein dy't gjin Koerdysk oan de earen ferneare koe. Mar dôchs net yn ús eigen Haadstêd, yn 2009? Jo wite hwer't grutte Pier wennet, nah?"

Pittige en zelfs enigszins dreigende uitspraken van Johannes Kramer, met directe verwijzingen naar regio's die overal ter wereld bekend staan om hun explosieve karakter. Kramer verwees onlangs nog naar zijn andere grote idool en inspirator Wijerd Jelckama, neef van Grote Pier. Zijn bijnaam was Groote Wierd, niet alleen vanwege zijn enorme fysieke kracht. Ook zijn geslacht was zeer omvangrijk en naar de sage gaat moest de gallehus-hoorn speciaal op maat worden gemaakt.

In een persconferentie van de FNP, die Van Krieken eerder bijwoonde, viel op dat Kramer getooid ging in het uniform van de Arumer Zwarte Hoop. Deze groepering werd ook wel "de Gelderse Friezen" genoemd vanwege de vele Gelderse huurlingen. Een lijfwacht van Kramer, die zich als Swarte Kees voorstelde, week niet van zijn zijde. Ook zag Van Krieken duidelijk dat Kees onder zijn plusfour een kleine Amelander gallehus-hoorn droeg. Swarte Kees beweerde zelfs dat Wim Anker er altijd een draagt met daarop de tekst: Acuto homine nobis opus est, qui pervestiget quid sui cives cogitent.

Om terug te komen op Grote Pier - hij wordt in digitale vorm binnenkort weer tot leven gebracht: "Het wordt geen hele gewelddadige game. We richten ons op de doelgroep van twaalf tot zestien jaar. Dus verwacht veel strategie en mooie campagnes die je vanuit de persoon Grutte Pier kan spelen." Van Krieken reageert: "Natuurlijk, niet héél gewelddadig... maar wel gewelddadig dus, en men richt zich wel op zeer jeugdige Friezen. Trek je eigen conclusies."
Een volgende stap is het kaatsen en fierljeppen op de spelcomputer Nintendo Wii. Van Krieken: "Zou het toeval zijn, die Wii? Dat is namelijk precies de term voor 'wij' in de Friese taal. Het wij-gevoel, dus. Het ruikt naar zogenaamde subliminale beïnvloeding."

Ook werd "uit protest" een Friestalige variant van marktplaats.nl gelanceerd. En als het met spelletjes en sites kan, waarom dan niet direct met het meest gebruikte besturingssysteem? Gelukkig boog Microsoft niet voor dergelijke belachelijke verzoeken. Van Krieken: "De genoemde Daniël van Soest werkt bij Microsoft en is Fries. Hij heeft één en ander geprobeerd. Gek genoeg is er niets meer te vinden, de link van nu.nl naar zijn blog loopt opeens dood. Ook blijkt hij lid van de FNP én de Ried fan de Fryske Beweging te zijn.

Deze (in het Nederlands) Raad van de Friese Beweging is een groepering die nog net niet openlijk streeft naar afscheiding van de provincie. Het zal dan ook geen toeval zijn dat deze Raad kwam met een eis aan de Stichting Internet Domeinregistratie, dat ook accenten beschikbaar worden in internetnamen. Nette ingezonden brieven in het Nederlands worden door deze organisatie steevast in het Fries beantwoord met als argument dat het Fries overal gesproken moet kunnen worden.


Enkele typische plaatsnamen met duidelijk zichtbare accenten

De uitsmijter liegt er niet om: onlangs werd nota bene een geheel Friestalige Bosatlas uitgebracht. Uiteraard was deze in een mum van tijd uitverkocht. Het was volgens Van Krieken wel erg eenvoudig te voorspellen dat juist Grote Pier hierin weer veel aandacht ontvangt. Bovendien, weet hij van insiders, heeft de Bosatlas kaartmateriaal beschikbaar gesteld voor het genoemde computerspel over deze Friese volksheld.

Van Krieken: "Het zijn zo maar wat berichten, voor iedereen beschikbaar. Als je je zou mengen in "de scene", zou je nog veel meer opvallen. Maar dit is lastig, juist vanwege de strenge selectie bij genoemde organisaties. Men checkt de voorouders tot soms drie generaties terug en je moet vloeiend Fries spreken. Ik zou wel meer willen zeggen, maar ook mij wordt het moeilijk gemaakt door niet de geringste groeperingen. Maar ik denk dat het zonneklaar is: dit is slechts een kwestie van tijd. Mijn voornaamste hoop is dat het probleem geweldloos kan worden opgelost."

Alle foto's in dit artikel werden gemaakt door Thewis Rabenhaupt.

In 2025 wil Groningen de duurzaamste stad van Nederland zijn. Volgens een onderzoek van COS blijkt dat Groningen nu al op de derde plaats staat, waarvoor een pluim van de voltallige redactie.

Wel twijfelen we af en toe aan de haalbaarheid, zolang nog geen enkele supermarkt met volledig afsluitbare koelingen werkt, de hijskranen rond de Tasmantoren nog altijd als een kerstboom verlicht worden en tot op vandaag geen laadpunten voor elektrische vervoermiddelen gevonden kunnen worden (bovendien lijken ons zes stekkerdozen wat weinig).

Het befaamde zomerfestival Noorderzon kan bij zoveel goede bedoelingen niet achterblijven. Het doet ons deugd te horen dat de enorme hoeveelheden gloeilampen worden vervangen door energiezuinige verlichting. Bovendien wordt elektriciteit deels geproduceerd door gebruik van zonnepanelen en windmolentjes.



Ondanks de maatschappelijke discussie erover verbaast het ons dat in deze duurzame setting ook enkele dozijnen wipkippen als middel worden ingezet om energie op te wekken. Het gaat hier om kippen, die in een (op zich ruime) kooi met ingebouwde wipwap heen en weer lopen om voer te kunnen bemachtigen. Daarbij drijft de heen en weer bewegende wip via een vliegwiel de dynamo aan om elektriciteit op te wekken. Vergelijk het mechanisme met de alom bekende knijpkat of de hamster-aangedreven generator, ook geen diervriendelijke oplossingen.

Ons voorstel: zet alle gasten op hometrainers met dynamo's. Vanaf hun fietsen kijken ze met een biertje in de hand naar een toneel- of muziekstuk. Als er te weinig animo is, gaat het licht gewoon uit: einde voorstelling. Geen dieren nodig, bovendien goed voor de gezondheid!

Jaren geleden was al bekend dat de grote banken investeren in allerlei smerigs. Zo zette het Kankerfonds geld weg bij een bank die flink investeert in de tabaksindustrie. Kinderarbeid werd genoemd. Verder blijken de olie- en wapenindustrie interessante bedrijven. Vooral clusterbommen en landmijnen zijn populair: veel slachtoffers voor weinig geld. En het draait immers om rendement in deze wereld.

Even ter herinnering: door achtergebleven explosieven van de Vietnamoorlog zijn ná die oorlog nog eens 42.000 doden gevallen. Dat er explosieven achterblijven is typisch iets voor clusterbommen en landmijnen, waarvoor bedankt. Wat zouden die doden en gewonden eigenlijk kosten? Ach, ook daarin valt te investeren.

In elk geval: het is voor een groot deel ons geld, waar deze investeringen mee bekostigd worden. Blijkbaar is er nog niets geleerd: vandaag is nog eens in het nieuws dat de grote Nederlandse banken in wapenbedrijven investeren. Een andere ergernis is ook nog steeds niet opgelost: het grote graaien in deze sector.

Voor de lezers die het echt zat zijn, biedt Babalin een eenvoudige oplossing: stap over naar een bank waar sociaal en duurzaam beleid wordt gevoerd. In Nederland hebben we er twee: de ASN Bank en de Triodos Bank.

Een mooie bijkomstigheid is dat bij deze banken niet wordt gegraaid. Zo ligt bijvoorbeeld het loon van CEO Peter Blom van de Triodos Bank op iets meer dan 2 ton. Héél wat minder dan onze vervuilende investeerder Jeroen Van der Veer. Over door de belastingbetaler gesponsorde banken-CEO's zullen we maar zwijgen.

Afgezien van het zeer riante salaris is de verhouding met de minst verdienende collega ca 7 staat tot 1, wat neerkomt op iets onder modaal. Dat is wat we nodig hebben in tijden van crisis: minder afgunst, meer solidariteit. Heel netjes dus, voor de snelst groeiende bank van Nederland, die bovendien onlangs tot duurzaamste bank ter wereld is uitgeroepen.

Is overstappen niet lastig? Een bankrekening is snel aan te vragen via de genoemde sites. Bovendien bieden de Nederlandse banken gezamenlijk de Overstapservice waarmee veel werk uit handen wordt genomen (o.a. automatische afschrijvingen).

Tot zover het gratis Babalin Financiële Advies, waar wijzelf als filantropen uiteraard niets aan verdienen.

Vraagje: wat kun je kwijt in 67 torens van 622 meter hoog? Antwoord: de gehele Nederlandse varkensstapel! Op een efficiënte én diervriendelijke manier, aldus architect Winy Maas.



Als er werkelijk zoveel ruimte nodig is, dringt zich de vraag op die we al eerder stelden: waar verblijven deze dieren dan nu, onder welke omstandigheden? Het klinkt niet goed, laten we het daarbij houden.

Een nieuw plan van ontwerper Maas is om de dieren dichter bij de mens te brengen. Goede zaak: zo beginnen we eindelijk weer een idee te krijgen van waar precies ons voedsel vandaan komt. Ten tweede zien we zo hopelijk hoe en waar deze dieren daadwerkelijk leven. Ten slotte zal er minder met voer en dieren gesleept hoeven worden; er kan meer lokaal afval verwerkt worden tot vruchtbare mest.

De varkens moeten dus terug naar de stad, waar ze in vroeger tijden al rondscharrelden. We hopen dan wel op een wat kleinschaliger cyclisch proces, want het gesleep met voer vanuit bijv China en Thailand wordt inmiddels steeds inefficiënter: de olieprijs zal blijven stijgen en grond- en voedingsstoffen raken hard uitgeput - inmiddels lijdt 1 op de 6 wereldbewoners ernstige honger.

Maar voor de hel echt losbarst, stem nog wel even op de lekkerste modderpoel van Nederland!

Na jaren smeken door een handvol vasthoudende fans is onze medewerker en schrijver Wilfons Hinkelspoor overstag gegaan.
Zijn bundel, In elke kern van waarheid schuilt een grap, is eindelijk verkrijgbaar - en wel via onze eigen uitgeversafdeling. Afgezien van de druk lag de gehele productie in handen van de auteur zelf. Wel heeft Hinkelspoor enkele goede tips gehad, onder andere van collega's Jens Bruinlier, Parel Tinnemal en Mom van Knoetwijk.



We stelden de auteur enkele vragen. Te beginnen met: is het een typische gedichtenbundel?

"Nee, er staan rijmpjes in en korte verhalen. Bovendien, om de kosten te drukken zijn advertenties opgenomen, die men eenvoudig kan negeren. Maar dat zou ik niet doen, ik heb namelijk alleen humoristische adverteerders toegelaten."

Hoe zit dat, die titel?

"Men zal na het lezen van deze bundel waarschijnlijk tot de conclusie komen dat waarheid en humor niet zo ver uit elkaar liggen. Een grap bevat vaak iets van waarheid, maar het is net zo goed andersom. Neem bijvoorbeeld het rijmpje Het Leven. Daar valt om te lachen, maar voor veel mensen is het hartstikke ernstig. Men is meer dan ooit op zoek naar zichzelf, maar vanwege de haast met alles moet ook dát snel. Er is geen tijd voor, dus eigenlijk zouden we van de tijd áf moeten. De bundel blijkt gelukkig zeer effectief in het doden daarvan, vooral de kortere momenten."

Over die momenten gesproken, we hoorden van een test met het boekje, wat is er precies uitgezocht?

"In een toilet werd de bundel ter lezing aangeboden. Deze test met toiletgangers leverde een 100% positieve respons op, voor wat betreft een gewenst effect op lachfrequentie en peristaltiek."

Maar heb jij jezelf gevonden in het schrijfproces van vele jaren?

"Daar ben ik me niet van bewust."

Speciaal voor lezers van Babalin hier drie pagina's om een indruk te krijgen:





Naschrift zomer 2010: vanwege interesse van een heuse uitgever is het boek later alsnog uitgebracht: mindere teksten eruit, enkele nieuwe erbij, rijk geïllustreerd, professioneel ontworpen en fijn uitgevoerd. Zie http://www.palmslag.nl/

Weleens gekeken naar de merkjes en labels in je kleding? Bijna alles komt uit China, India, Vietnam, Bangladesh of een Aziatische zijstraat ervan. We hebben echt geen idee hoe het komt dat die kleding zo goedkoop is. En meestal willen we dat ook niet hebben. Waarschijnlijk zijn de Aziaten er gewoon erg goed in. Iedereen doet zo wat hij het beste kan, en daar komt handel van. Daarom heeft Nederland een enorm importoverschot ten aanzien van bijvoorbeeld China, dat tussen 1997 en 2007 bijna vertwaalfvoudigde.



We weten stiekem wel dat veel kleding niet onder de meest sociale omstandigheden wordt geproduceerd. Zo zijn het zelfs geregeld kinderen die eraan hebben gezeten met hun tengels, wereldwijd meer dan 200 miljoen. Ketens als C&A en H&M hebben het al zwaar te verduren gehad in de pers bijvoorbeeld vanwege fout katoen.

We mogen blij zijn dat onze overheid hier nu ook paal en perk aan wil stellen. Het is waarschijnlijk niet voor niets dat we hiervan horen uit Christelijke hoek. Immers, de Gulden leefregel raadt ons aan in Mattheüs 7-12: Alle dingen dan die ghy wilt dat u de menschen souden doen, doet ghy hen oock alsoo: Want dat is de Wet ende de Propheten.

We zijn dan ook zeer verheugd dat Maxíme Verhagen eindelijk voor de kleintjes opkomt: er moet een verbod komen op "producten die door de ergste vormen van kinderarbeid tot stand zijn gekomen."

Jammer voor de kinderen die nog lichte, milde, gemiddelde en erge arbeid verrichten, maar oké: je moet ergens beginnen. Of zou het gewoon erg lastig worden nog betaalbare kleding te vinden bij een verbod op alle kinderarbeid?

Misschien moeten we ons vorige artikel even bijstellen. Het risico dat je vliegtuig tijdens de vlucht door een stuk ruimtepuin in duizend stukjes vergruist blijft bestaan. Maar of Boeings het milieu keihard aan flarden vliegen is maar de vraag.



Een recent onderzoek meldt dat vliegen in sommige gevallen minder milieuvervuilend is dan transport met het openbaar vervoer. En dat zijn altijd mooie bevindingen: niet voor niets was bij Babalin al eerder te lezen dat het essentieel is om de gehele levenscyclus van een product te onderzoeken om tot een betere prijs te komen.

De belangrijkste oorzaken zijn: niet alleen het verrekenen van wat "een auto op zich" uitstoot, maar ook rekening houden met alle ins en outs van bijvoorbeeld:

• het productieproces van een auto (grondstoffen, energie, afval)
• aanleg en onderhoud van wegen
• aantal passagiers per auto per kilometer.

Zo kan een relatief energiezuinig vliegtuig, volgeladen met mensen, blijkbaar per reizigerskilometer minder milieuvervuilend zijn dan een bijna lege trein die wordt voorzien van elektriciteit door verbranding van steenkolen.

Al lijkt de methode zeer goed, het is een extreem scenario en de luchtvaartsector zal er (ondanks de lobbygestuurde staatssteun) niet vrolijker van worden, ook gezien de miljarden verliezen die vandaag worden gemeld.

Toch jammer. Wij hebben namelijk wel behoefte aan een spannende vakantie en gaan dus alsnog op zoek naar een zeer zuinig vliegtuig waar we met de voltallige redactie in kunnen. We boeken dan een vlucht naar Mexico, vergeten de mondkapjes en laten ons tijdens de vlucht masseren door groep wilde achondroplasten. En laat die meteorieten ook maar komen!

Lees het eventueel zelf op nu.nl: De beschuldigingen waren vals, maar mensen hebben destijds wel geleden in de delta van Niger. Shell spreekt daarom van een humanitaire geste.



Vreemd, dat precies 5 jaar geleden Shell wél heeft toegegeven bijgedragen te hebben aan conflict, armoede en corruptie.

Vreemd, om dan toch te betalen: 11 miljoen euro (ongeveer gelijk aan het jaarloon van Van der Veer). Wij doen dat ook regelmatig, als we -op het oog- heel zijdelings bij een schandaaltje betrokken zijn. Even wat humanitaire gestes rondstrooien: een paar eurobiljetten ter absolutie en ons plaatsje in de hemel is gegarandeerd.

Vreemd, zo'n doekje voor het bloeden. Want dat is het natuurlijk niet, het is eerder een belediging. Als voorbeeld: Shell heeft er 13 jaar lang alles aan gedaan om deze rechtszaak te voorkomen. Stel dat er 3 advocaten 13 jaar lang ploeterden, 4 dagen per week, voor 200 euro per uur. Dat is een kostenpost van zo'n 3 x 13 x 365 x 4/7 x 40 x 200 = 65 miljoen euro. Het lijkt ons nog een lage inschatting. Maar blijkbaar kon het prima uit in de kosten-batenanalyse: (advocaten + douceurtje) is kleiner dan (opbrengsten uit Nigeriaanse olie). En dat betekent: tijd voor een bonus!

Vreemd, om die bonus van 1,4 miljoen euro over 2008 toch uit te keren aan oliekeizer Van der Veer, terwijl een meerderheid van de aandeelhouders tegen stemde.

Heel vreemd allemaal. En Ken Saro-Wiwa krijgen we er niet mee terug. Toegegeven: de dood van tegenstanders is wel een voorbeeld van gelukkig ook door Shell nagestreefde duurzame oplossingen.

Elektrisch rijden is hot! Niet alleen omdat de olie waarschijnlijk binnen een goede 40 jaar op is, ook omdat zelfs nu al elektrisch rijden voordeliger is per kilometer. Volgens astronaut professor Ockels is het zelfs enkele keren goedkoper als je de elektriciteit ervoor zou halen uit ongesubsidieerde zonnepanelen. Het moet niet gekker worden, Wubbo.



Bovendien trekken die karretjes zo heerlijk op, dus ook voor stoere manskerels zijn ze aantrekkelijk. De hipste fabrikant schrijft:

"How powerful is the acceleration? A quick story to illustrate. A favorite trick here at Tesla Motors is to invite a passenger along and ask him to turn on the radio. At the precise moment we ask, we accelerate. Our passenger simply can't sit forward enough to reach the dials."

Iets te stoer kan ook: de eerste boete (€150) is uitgedeeld voor een hardrijder in een Lotus. Die trekt trouwens in 4,5 sec voor 0 naar 100 km/u.

Het klinkt zeker het mannelijke deel van de redactie prima in de oren. Maar of het zo snel gaat als zo'n Tesla accelereert? Er is nog een groot probleem. Want al levert de zon vele malen meer energie dan nodig, er zijn specifieke metalen nodig om elektrische motoren, accu's en dynamo's en bekabeling voor bijvoorbeeld windmolens te bouwen.

Het gaat hier vooral om steeds schaarser wordende metalen, die volgens Rob de Wijk (hoogleraar internationale betrekkingen en strategische studies) ook nog eens grotendeels uit "verre, vieze verkeerde landen" komen. Landen zoals China, die steeds meer voor de eigen groeimarkt kiezen. Ja, De Wijk, als je die landen "verkeerd" noemt, al is het met honderd aanhalingstekens, dan kun je helemaal fluiten naar je neodymium en kobalt.

We moeten dus toch weer op oorlogspad. In elektrische tanks met Teslakanonnen zeker. Of we beginnen gewoon weer van voren af aan, vreedzaam en kleinschalig onze eigen boontjes te doppen. Affirmative, sir!

Hyves, eigenlijk van het Engelse hive (bijenkorf), is onze nationale trots onder de netwerksites. En zoals vast bekend, gaat het niet goed met de bijen. Hier en daar lijken ze op uitsterven te staan. Er worden sites aan gewijd en er wordt gediscussieerd of Albert Einstein wel of niet heeft gezegd dat het einde der tijden nabij is, als de bij uitsterft.

Volgens TechCrunch heeft hyves in een jaar tijd veel meer dan de helft van z'n honing waarde verloren, al is 210 miljoen euro nog steeds een mooie pot vloeibaar goud geld.

In de tussentijd is Facebook wel gegroeid, qua leden en zeker in marktwaarde. We hebben een exclusief interview met Samma Zegge hierover: ICT-kwaliteitsdeskundige van adviesbureau Wildober.

Zegge: "Hyves heeft z'n beste tijd gehad. In de 'wiewatwaar'-berichten van hyves-leden is zelfs hier en daar te lezen dat hyves dood is en facebook leeft. Datzelfde berichtje wordt tegenwoordig vaak automatisch gevuld vanuit twitter. Hetzelfde geldt voor geïmporteerde blogs. De echte actie vindt plaats op andere sites."

Het ziet er anders nog vrij druk uit op hyves, toch?

"Zeker, maar hyves is steeds meer een site voor pubers en lager opgeleiden. Er wordt vooral veel ruimte gevuld met kwantiteit. Pak er zo willekeurig eens wat links bij en kijk zelf, bijvoorbeeld die van Tine, Geja en Linie. Die geanimeerde afbeeldingen zijn toch ronduit afstotelijk? Zeker voor internationaal georiënteerden en hoger opgeleiden. Die zie je steeds meer terug op respectievelijk facebook en linkedin. Dan heb je het over de doelgroepen die steeds duidelijker worden."

Het is inderdaad belangrijk die helder voor ogen te hebben, wil je succesvol zijn.

"Daarnaast is ICT ooit bedacht om het leven eenvoudiger en aangenamer te maken. Dat vergeten mensen vaak. Het begon eigenlijk met het uitvoeren van enorme berekeningen: computers zijn daar (meestal) sneller in. Ze zouden dus de mens moeten dienen. Als je een tijdje rondsurft op hyves, lijkt het vaak andersom, alsof je de site dient."

Leg eens uit?

"Heb je ooit de performance ervaren? De site gaat vaak zo snel als een paard, dat wil zeggen een kreupel paard. Dit is nog peanuts vergeleken met de stortvloed aan verplichte, onduidelijke en buggy functionaliteit. Om van die opgedrongen advertenties maar te zwijgen. Hyves is de oerdoelstelling van eenvoud totaal voorbij geschoten. Zie bovenaan elke willekeurige profielpagina: twee horizontale menu's met onder elke optie vele subopties, met daartussen allerlei overlap. Daarnaast een verticaal menu. De opmaak ligt niet lekker in het oog, te chaotisch hè. Misschien zijn ze het lijstje van Nielsen vergeten."

Geldt dit ook niet gewoon voor facebook?

"Alle ondernemingen, hoe succesvol ook, moeten behapbaar blijven. Als een cel groeit, splitst ie op den duur. En zo niet, dan barst ie. Ik vraag me af of het hyveshoofdkwartier zelf nog door de bomen het bos ziet. Of heb je weleens een vraag beantwoord gekregen? Facebook-pagina's lijken voor elke gebruiker eigenlijk op elkaar: de functionaliteit is voor iedereen eenvoudig en basaal, duidelijk herkenbaar. Daarnaast is het mogelijk naar eigen inzicht een enorme hoeveelheid externe applicaties op je pagina te verwerken."

Wat zijn de voordelen daarvan?

"Extern betekent: mogelijk kwalitatief beter, want de kans op hoge kwaliteit is veel groter als elke willekeurige ontwikkelaar de kans krijgt iets te bouwen, ten opzichte van een relatief kleine aantal ontwikkelaars van één bewuste netwerksite. En naar eigen inzicht betekent: het is niet verplicht die functionaliteit af te nemen. Dit bespaart je die gebruiksonvriendelijke menustructuur en natuurlijk een verlammende keuzeparadox."

Bedankt voor deze openhartige uitleg. Ben je inmiddels door hyves benaderd voor advies?

"Geen commentaar. Maar graag gedaan. Of niet dan? Leg mij anders even uit waarom een advertentie op hyves twee verschillende url's moet hebben? En dan het verwijderen van advertenties. Kan alleen stuk voor stuk! Je zal maar zo'n adspammer zijn en de boel moeten leeghalen omdat je vacature vervuld is. En die zoekfuncties binnen scholen, simpele SQL's die ze al jaren niet voor elkaar hebben, het is een helse zoektocht om de lekkerste wijven van de middelbare school terug te vinden. Het moet toch echt niet veel gekker worden! En trouwens, hyves veroorzaakt een grote hoeveelheid mobiel dataverkeer. Het is maar dat je het weet."

Bedankt hè.

Het klinkt vreemd misschien, maar de vrije markt is zo gek nog niet. Maar als je denkt dat we de afgelopen jaren in onze omgeving "de vrije markt" hebben beleefd, zijn we zo vrij even wat nieuwsberichten erbij te pakken. Iedereen kan ze ook zelf opzoeken, maar Babalin doet het graag voor je: smullen geblazen voor de rechtgeaarde belastingbetaler die wil weten wat er met z'n geld gebeurt.

Om te beginnen een mooi voorbeeld in EU-verkiezingstijd: de Europese subsidies naar de landbouwsector bedragen ongeveer 40% van het totale EU-budget (zie tabel 3.5). Als rentmeesters van de boerenportemonnee moest dus onlangs wel het CDA botsen met de VVD, die zich voorstanders van de vrije markt noemen. Gaan echter die landbouwsubsidies naar hen die het echt nodig hebben? Vooral multinationals en koningshuizen ontvangen een flinke duit.

Dat prins Charles (180.000 euro subsidie) een enorm landgoed heeft en voorstander is van organic farming, is tot daar aan toe - maar multinationals hebben weinig weg van agrariërs. Hoe kan dit? Onder andere krijgen deze bedrijven "compensatie" vanwege hun hoge suikerverbruik: Europese suiker is nogal duur en zonder die subsidie zou men de producten buiten de EU nooit kwijt kunnen. Dit betekent dat juist allerlei ongezonde snacks door onszelf worden gesubsidieerd. Zo ontving de maker van Mars, M&M’s en Bounty maar liefst 4,6 miljoen belastingeuro's. Lekker zeg!

Het gaat dus vaak niet alleen om marktverstoring, maar zelfs elkaar tegenwerkende geldstromen. Zo horen we aan de ene kant gelukkig steeds meer geluiden tegen de bio-industrie en de vele negatieve (ook economische) kanten van een hoge vleesconsumptie. Er wordt zelfs hier en daar gesproken over een vleestaks. Aan de andere kant gaan er in totaal 2,5 miljoen Brusselse euro's naar een campagne die ons moet laten geloven dat kip het meest veelzijdige stukje vlees is.

Nog een mooie: roken is zoals bekend ronduit schadelijk. "It's a disgusting habit", om Ace Ventura te citeren. Er gaan dan ook heel wat belastingcenten naar anti-rookcampagnes: zo'n 18 miljoen per jaar Europees. Dat lijkt je nogal veel? Uit dezelfde Europese pot met geld komt 320 miljoen euro subsidie aan tabaksboeren.

Als de markt aangeeft dat het tijd is voor vernieuwing, laat er dan vernieuwd worden. Degene die te weinig met de tijd meegaat, wordt uit de markt geconcurreerd door de vernieuwers. Dat is zo'n beetje de theorie. Nu de praktijk: de belastingbetaler mag voor miljarden garant staan voor bedrijven en banken, waarvan het nogal de vraag is of die zodanig vernieuwen dat ze levensvatbaar zijn. Een Amerikaans voorbeeld: General Motors wordt voor de ondergang behoed met miljarden dollars, maar produceert nog steeds verouderde technologie. Waarom niet verplicht duurzaam investeren? De overheid (belastingbetaler?) heeft het toch grotendeels nu voor het zeggen - en je hoeft inmiddels geen wetenschapper te zijn om te snappen dat het mogelijk nodig is.

Zo'n ondersteund bedrijf zou zich met niet al te veel moeite kunnen toeleggen op interessantere alternatieven, waar ook nog eens miljoenen banen te vinden zullen zijn. Zo was hier eerder al te lezen dat in de Tweede Wereldoorlog geen auto's meer geproduceerd werden in Amerika: deze fabrieken werden in no-time producenten van oorlogstuig. In dit licht is de uitspraak van wetenschapper Mark Jacobson hoopgevend: "Indeed, a battery-powered U.S. vehicle fleet could be charged by 73,000 to 144,000 5-megawatt wind turbines, fewer than the 300,000 airplanes the U.S. produced during World War II and far easier to build. Additional turbines could provide electricity for other energy needs."

Hij concludeert in zijn uitgebreide onderzoek naar energie-alternatieven overigens dat windkracht de verstandigste (=goedkoopste) optie is. Al in 2001 concludeerde een EU-aangevraagd onderzoek dat de verborgen kosten van olie en steenkool mogelijk 10x zo hoog zijn als die van zonne-energie (zie tabel blz 3). Inmiddels mag duidelijk zijn dat deze kosten op een of andere belastingbetaler worden verhaald. Dit soort onderzoek verklaart waarom duurzaam juist - op de iets langere termijn - minder duur is.

Hoe zit het ten slotte met subsidies naar die verschillende energiesoorten? Europa zelf - in dit geval het daartoe horende European Environment Agency - concludeerde dat de subsidies naar "vuile energie" drie keer zo hoog zijn als die naar "schone energie" - ondanks de roep vanuit vele hoeken om meer aandacht voor duurzame energie. Nederland wordt in het rapport expliciet genoemd bij hoge overheidsbijdragen aan zowel olie, gas als kolen.

Dat we hier niet langer in de geitenwollensokkensfeer rondlopen, wordt wel duidelijk uit een uitspraak van secretaris-generaal Ban Ki-Moon, die onlangs riep: "Continuing to pour trillions of dollars into fossil-fuel subsidies is like investing in sub-prime real estate. (...) We must direct investment away from dirty energy industries."

En er is dus daadwerkelijk niets mis met een vrije markt, maar wel met de manier waarop deze (niet) wordt toegepast. Sterker nog, het doel ervan is zeer nastrevenswaardig: een efficiënte, optimale verdeling van middelen in een samenleving houdt iets sociaals, logisch, gezonds, duurzaams in. Maar laat het dan eerst ook een écht vrije markt zijn.